Ghi chép về Mẹ

Giải phóng rồi tôi về Bến tre ở. Thường thì ngày nào cũng vậy, cứ 5 giờ sáng là tôi ngồi xe lôi cùng với ba má đi ra chợ phụ mở cửa tiệm bánh. 

Tiệm ba má nằm ngay đầu chợ, đối diện đình An hội (bây giờ đã thành công viên nhỏ trước chợ phường 3) chuyên bán các loại bánh ngọt và bánh mì. 

Bánh ngọt có loại thì để trong những cái keo to, loại thì để trong tủ kính. Bánh mì thì để trên sạp kê thêm trước tiệm, lấy của mấy lò như Vĩnh Phát, Tân Sanh, Kiến Tân được má sắp xếp bày trí rất bắt mắt, nhìn là muốn mua. 

Tiệm có tên là Đông Phương do ba tôi đặt. Má tôi còn bán thêm bánh mì thịt có xíu mại, thịt phá lấu toàn do ở nhà làm, ngon nổi tiếng. Nhưng ít ai biết là thật ra bán bánh mì thịt không có lời, vì má tôi bán rẻ quá -Chuyện này ba má hay bàn với nhau lúc bán trong tiệm nên tôi nghe được- nên về sau má bỏ bán bánh mì thịt luôn, chỉ bán bánh mì không. 

Kể đến đây tôi muốn tạm dừng để rẽ sang một hướng khác- một kỷ niệm khác cũng liên quan đến việc bán bánh mì. Chuyện này nếu tôi không kể ra thì cả nhà mình không ai biết, trừ một người. 

Người đó là anh tôi: anh Tý.

Chuyện này vui, mỗi lần nhớ lại là cứ cười hả hê, không kìm được. Chuyện xảy ra vào khoảng tháng 5 năm 1975, lúc đó tôi đang ở nhà bà dì tôi ở quận 5.

Sáng hôm đó anh Tý đi đâu về, kêu tôi lại bàn: 

– Ê, tao mới chạy ngang đường Triệu Quang Phục khúc ngã tư Nguyễn Trãi, thấy có lò bánh mì có bánh mới ra lò liên tục. Tao định sáng mai 4,5 giờ đi lấy mấy chục ổ tao với mày đi bán dạo. Mày đi hông?

Tôi OK liền. 

Thế là sáng hôm sau chưa đầy 5 giờ tôi và anh Tý đã có mặt ở lò bánh mì sắp hàng lấy 20 ổ. Bánh mới ra lò nóng giòn phỏng tay luôn. 

Anh Tý chở tôi bằng chiếc Honda SS-50, chạy qua những con đường Nguyễn chí Thanh khúc công viên Đại hàn và mấy con đường, con hẽm gần đó. 

Mắc cười nhất là đi bán bánh mì mà anh Tý cứ chạy nhanh, khiến tôi phải la lên:

– Trời, chậm chậm lại cha nội. Chạy vậy đâu ai biết mình bán bánh mì mà mua. Đã vậy nảy giờ quên rao nữa. 

Anh Tý nghe vậy liền chạy chậm và bất ngờ rao lên:

– Bánh mì nóng giòn đây! 

Anh rao xong tự dưng phát cười ha hả khiến tôi cũng phải cười theo. 

Được một lúc tôi nghiêm trang bảo:

– Thôi để tui rao cho. Bán lẹ lẹ về kẻo bà Tám la. 

Bữa đó chúng tôi bán hết 20 ổ bánh mì, lời được chút đỉnh tiền để dành đi ăn hủ tíu, uống nước mía, ăn mì xào. Khi về đến nhà chúng tôi bị bà Tám kêu lại gặn hỏi: 

– Hồi sáng tụi mày đi đâu sớm vậy?

Anh Tý trả lời qua quít, đại khái vô trường Luật xem coi có thông báo kêu nhập học chưa. 

Tôi biết tại bà Ba đã “mét” lại và nghĩ chắc khó đi tiếp những ngày sau. 

Tôi sẽ trở lại câu chuyện bán bánh mì này vào đêm nay. Lần này là: Tôi bán bánh mì tại chợ Bến Tre.

Hồi mới giải phóng tôi đang học năm thứ 2 đại học Luật khoa Saigon. 

Tình hình lúc ấy chưa ổn định nên tôi về Bến tre ở, mỗi ngày ra chợ chơi trong tiệm bánh mì của ba má. 

Một hôm tôi nói với má tôi cho tôi bán bánh mì ở đầu đường vào chợ, đối diện với con đường một bên là chùa Viên Minh, một bên là đình An Hội (lúc đó hình như là trụ sở uỷ ban hay công an gì đó tôi quên mất). 

Má tôi mua một giỏ cần xé lớn để đựng bánh mì, ủ trong cái bao bố để giữ nóng. 

Có 2,3 loại bánh mì lớn nhỏ của lò Vĩnh Phát được má sắp lên miếng ván gác trên giỏ cần xé. 

Bên tay phải giỏ má cột bó dây lát dùng để cột bánh giao cho khách sau khi gói giấy. 

Má dạy tôi cách cột dây lát có quay để khách cầm hoặc máng lên xe (Hồi đó chưa có túi xốp).

Tôi ngồi trên chiếc ghế đẩu, có thể gọi là ngồi giữa đường dưới cái dù che mưa, che nắng, thắm thoát mà cũng đã hơn 1 năm. 

Ngày nào tôi cũng bán đắt, đến đỗi bị cô bé đối thủ con của bà Mảnh ganh tức đặt điều mét má nó là tôi giành mối. 

Má nó mét má tôi, má tôi kêu tôi lại hỏi nhỏ: 

– Con có giành mối con gái bà Mảnh không? 

Tôi ngạc nhiên: 

– Đâu có má! Ai nói vậy? 

Má tôi cười nhẹ: 

– Má hiểu rồi. Tại nó thấy con bán đắt hơn nó nên nó đặt chuyện vậy thôi!

Tết năm ấy, như mọi năm, má tôi kêu em gái tôi nấu một món ăn mà tôi rất thích, đó là thịt kho dưa cải và cải rỗ (mà nhà tôi thường gọi là xà bần). 

Nấu từ 26, 27 Tết để dành cho tôi. Những ngày đó con cháu ở xa bắt đầu tề tựu về nhà Bến tre, cho đến giao thừa thì đông đủ hết. 

Có nhiều thức ăn Tết như thịt kho trứng, cà ri, khổ qua dồn thịt…nên má tôi dặn để dành món xà bần cho tôi. 

Ngày nào em gái tôi cũng đem hâm lại. Hâm hoài, hâm hoài cho đến mùng 2 thì bị thiu, đem đổ hết. 

Đến mùng 3 tôi mới về!

Chuyện này tôi mới biết trong buổi sáng ngày hôm nay, do đứa em gái tình cờ kể lại. 

Lòng tôi đau quá! Tôi hoàn toàn không nhớ gì đến cái Tết ấy cả. Và tôi cũng không biết là tại sao Tết năm đó tôi lại về trễ thế.

Tôi đau vì tôi thương má và em gái tôi, khi ấy chắc buồn tôi lắm và tiếc đứt ruột nồi xà bần bị thiu phải đổ bỏ. 
 

Con có lỗi với má! Con xin lỗi!

Lòng con càng ray rứt hơn khi bao năm qua má đã giấu không cho con biết chuyện này.
 

(05/1/2014)